Split payment w marketplace i zgodny z prawem podział płatności między sprzedawców

Split payment w marketplace a MPP z ustawy o VAT

Nazwa „split payment” w Polsce kojarzy się przede wszystkim z mechanizmem podzielonej płatności, czyli MPP. To instrument podatkowy z ustawy o VAT: nabywca płaci fakturę komunikatem przelewu, w którym kwota netto trafia na zwykły rachunek sprzedawcy, a kwota VAT na jego rachunek VAT. MPP jest obowiązkowe dla określonych transakcji między firmami, a dobrowolne dla pozostałych przelewów B2B. Split payment w marketplace to zupełnie inna sprawa: podział jednej płatności klienta między kilku odbiorców, niezależny od podatku VAT. Oba pojęcia mają tę samą angielską nazwę, ale nie mają ze sobą nic wspólnego.

• MPP dzieli płatność na netto i VAT jednego sprzedawcy.
• Split payment w marketplace dzieli płatność między kilku sprzedawców i platformę.
• MPP wykonuje bank nabywcy na polecenie nabywcy.
• Podział w marketplace wykonuje dostawca płatności na instrukcję platformy.

Dlaczego platforma nie powinna sama przyjmować i rozsyłać pieniędzy

Najprostszy technicznie model wygląda tak: klient płaci na rachunek platformy, platforma raz w tygodniu robi przelewy do sprzedawców, zostawiając sobie prowizję. W praktyce oznacza to, że platforma przyjmuje środki należne innym podmiotom i przekazuje je dalej, czyli świadczy usługę płatniczą. Ustawa o usługach płatniczych zastrzega taką działalność dla podmiotów z zezwoleniem albo wpisem do rejestru, a prowadzenie jej bez uprawnień grozi odpowiedzialnością karną. Szerzej opisujemy to we wpisie instytucja płatnicza, MIP i KIP.

• Środki sprzedawców mieszają się z pieniędzmi platformy na jednym rachunku.
• Upadłość albo zajęcie rachunku platformy dotyka pieniędzy sprzedawców.
• Platforma odpowiada za weryfikację tożsamości sprzedawców i przeciwdziałanie praniu pieniędzy bez narzędzi i uprawnień instytucji obowiązanej.

Wyjątki ustawowe istnieją, na przykład dla agenta handlowego działającego w imieniu tylko jednej strony transakcji, ale są wąskie i platforma łącząca wielu kupujących z wieloma sprzedawcami zwykle się w nich nie mieści. Oceny konkretnego modelu dokonuje prawnik, nie dostawca oprogramowania.

Rola licencjonowanego dostawcy w split payment zgodnym z prawem

W modelu zgodnym z prawem platforma nie dotyka pieniędzy. Klient płaci przez dostawcę usług płatniczych, który ma zezwolenie, a każdy sprzedawca ma z tym dostawcą własną relację: przechodzi weryfikację tożsamości, podpisuje warunki i dostaje wypłaty na własny rachunek.

1. 01Sprzedawca rejestruje się na platformie i przechodzi weryfikację KYC albo KYB u licencjonowanego dostawcy płatności platformy.
2. 02Klient składa zamówienie u jednego albo kilku sprzedawców i płaci jedną płatnością.
3. 03Platforma przekazuje dostawcy instrukcję podziału: ile dla którego sprzedawcy, ile prowizji.
4. 04Dostawca przyjmuje środki i dzieli je według instrukcji.
5. 05Wypłaty sprzedawcom realizuje dostawca płatności, na ich rachunki, według ustalonego harmonogramu.
6. 06Prowizja platformy trafia do platformy, również przez dostawcę.

Dzięki temu pieniądze sprzedawców nie przechodzą przez rachunek platformy, a obowiązki związane z weryfikacją i przeciwdziałaniem praniu pieniędzy wykonuje podmiot, który ma do tego uprawnienia i procedury.

Onboarding sprzedawców z KYC i KYB

Weryfikacja sprzedawcy to pierwszy moment, w którym marketplace odczuwa ciężar podziału płatności. Dostawca musi wiedzieć, komu wypłaca pieniądze: kim jest osoba albo firma, kto jest beneficjentem rzeczywistym, na jaki rachunek idą wypłaty. Dobrze zaprojektowany onboarding robi to w ścieżce rejestracji sprzedawcy, a nie w osobnym mailu tydzień później.

• Formularz weryfikacji wbudowany w panel sprzedawcy, prowadzony przez dostawcę płatności.
• Status weryfikacji widoczny na platformie: w toku, zaakceptowany, wymaga uzupełnienia.
• Blokada wypłat do czasu zakończenia weryfikacji, a nie blokada sprzedaży.
• Powiadomienie sprzedawcy, gdy dostawca prosi o dodatkowe dokumenty.

Zwroty, reklamacje i chargebacki przy podziale płatności

Podział płatności komplikuje zwroty. Jeśli klient zwraca produkt jednego z trzech sprzedawców, zwrot musi obciążyć właściwego sprzedawcę, a prowizja platformy powinna zostać skorygowana według regulaminu. Chargeback, czyli reklamacja w banku klienta, trafia do dostawcy płatności, a dostawca musi wiedzieć, od kogo pobrać kwotę.

• Zwrot częściowy przypisany do konkretnego sprzedawcy.
• Zasady zwrotu prowizji zapisane w regulaminie platformy.
• Rezerwa na chargebacki u sprzedawców nowych albo z wysokim ryzykiem, ustalana przez dostawcę.
• Dziennik zdarzeń łączący płatność, podział, zwrot i wypłatę.

Te zasady projektuje się na początku. Dopisane po pierwszym sporze zwykle kończą się ręcznymi przelewami między platformą a sprzedawcą.

Faktury przy podziale płatności

Każdy sprzedawca wystawia fakturę albo inny dokument sprzedaży za swoją część zamówienia, a platforma wystawia sprzedawcy fakturę za prowizję. Jeśli klient kupuje jako firma, faktury trafiają do KSeF, więc podział płatności musi dawać każdemu sprzedawcy dokładną kwotę jego części i identyfikator zamówienia. O łączeniu płatności z fakturą piszemy we wpisie KSeF a płatności online.

Prowizja platformy i harmonogram wypłat

Prowizja to przychód platformy, więc jej wyliczenie musi być powtarzalne i sprawdzalne. Najczęściej jest procentem od wartości części sprzedawcy, czasem kwotą stałą albo połączeniem obu. Ważne jest, od jakiej podstawy się ją liczy: od kwoty brutto, od kwoty bez kosztów dostawy, przed opłatą dostawcy płatności czy po niej. Te zasady powinny stać w regulaminie i w kodzie w dokładnie tej samej postaci.

• Zaokrąglenie do grosza według jednej reguły, żeby suma części była równa kwocie płatności.
• Opłata dostawcy płatności przypisana jasno: do platformy, do sprzedawcy albo proporcjonalnie.
• Harmonogram wypłat ustalony z dostawcą: codziennie, co tydzień albo po okresie na zwroty.
• Raport dla sprzedawcy z listą zamówień, prowizji i wypłat, zgodny z tym, co widzi na rachunku.

Przy usługach, na przykład rezerwacjach, często opłaca się wstrzymać wypłatę do czasu wykonania usługi. O terminie wypłaty decyduje umowa z dostawcą i regulamin, a technicznie ustawia się go w instrukcji podziału.

Jak podział płatności działa w Oplac Connect

Moduł Connect w planie Platforma daje marketplace'owi warstwę oprogramowania nad licencjonowanym dostawcą. Platforma tworzy płatność z instrukcją podziału przez API, a Connect przekazuje ją dostawcy. KYC i KYB wykonuje licencjonowany dostawca płatności, z którym platforma ma umowę, on też realizuje wypłaty sprzedawcom, a panel pokazuje stan każdego sprzedawcy, każdego podziału i każdej wypłaty. Oplac nie przyjmuje i nie przechowuje środków, nie prowadzi rachunków i nie wypłaca pieniędzy z własnych środków. Szczegóły modelu znajdziesz na stronach split payment marketplace i płatności marketplace.

• Instrukcja podziału w jednym wywołaniu API przy tworzeniu płatności.
• Prowizja platformy jako kwota albo procent, z zaokrągleniem do grosza.
• Webhooki o statusie weryfikacji sprzedawcy i o każdej wypłacie.
• Role i log audytu dla zespołu operacyjnego platformy.

Lista kontrolna przed uruchomieniem podziału płatności

• Opinia prawna potwierdzająca, że platforma nie przyjmuje środków należnych sprzedawcom.
• Umowa z licencjonowanym dostawcą obejmująca podział płatności i wypłaty.
• Regulamin platformy z zasadami prowizji, zwrotów i sporów.
• Ścieżka onboardingu sprzedawcy z weryfikacją u dostawcy płatności.
• Test w piaskownicy: płatność za koszyk od dwóch sprzedawców, zwrot częściowy, wypłata.
• Procedura na wypadek, gdy sprzedawca nie przejdzie weryfikacji albo dostawca wstrzyma mu wypłaty.
• Raport dla działu finansowego łączący płatności, prowizje, zwroty i faktury za prowizję.

Każdy z tych punktów łatwiej ustalić przed pierwszą transakcją niż poprawiać, gdy sprzedawcy już czekają na pieniądze.